In de Wet op de Ondernemingsraden is geregeld dat een ondernemingsraad  instemmingsrecht heeft bij wijzigingen in de pensioenovereenkomst. Werkgevers en ondernemingsraden overleggen vaak over deze wijzigingen, beoordelen alternatieven en nemen een besluit. Maar dan is het proces nog niet klaar. Met de instemming van de ondernemingsraad is een individuele werknemer niet gebonden. Hierna moeten werkgevers nog aan de slag met individuele instemming. Waarom is dat? En moet dat altijd? In dit artikel gaan we hierop op in.

Waarom is individuele instemming nodig?

Een wijziging in een pensioenovereenkomst is een wijziging van de arbeidsvoorwaarden. Dit is een wederzijdse afspraak. Dus als de werkgever deze afspraak wil wijzigingen, moet ook de werknemer akkoord gaan. Dat staat los van het instemmingsrecht van de ondernemingsraad. Dit blijkt ook weer uit een uitspraak van de Rechtbank uit 2018.

Rechtbank Midden-Nederland, uitspraak 10 januari 2018

(zaaknr. 5753809 / MC EXPL 17-2374)
De werkgever heeft hier, naast andere wijzigingen, een verhoging van de werknemersbijdrage aan de pensioenregeling ingevoerd. De ondernemingsraad en een deel van de vakbonden had hier al mee ingestemd. De werkgever heeft deze wijziging gecommuniceerd naar de medewerkers. Een aantal medewerkers heeft bezwaar gemaakt. Toch heeft de werkgever de verhoging doorgevoerd, ook voor de medewerkers die bezwaar hebben gemaakt. De rechter oordeelde hierbij dat dit een eenzijdige wijziging was van de pensioenregeling. Dit was niet toegestaan, omdat er geen ‘zwaarwegend belang’ aangetoond was, die deze eenzijdige wijziging rechtvaardigde. De werkgever moet daarom de teveel ingehouden werknemersbijdrage terugbetalen.

On deze casus heeft de ondernemingsraad ingestemd, maar omdat individuen bezwaar maakten, mag de werkgever de wijziging niet eenzijdig bij hen doorvoeren. Bij een bezwaar moet de werkgever in gesprek met de werknemer om alsnog tot overeenstemming te komen. Slechts als er sprake is van een zodanig zwaarwegend belang van de werkgever dat het belang van de werknemer daarvoor moet wijken, is een eenzijdige wijziging mogelijk.

Kan de stap naar de ondernemingsraad niet overgeslagen worden?

Nee dit is niet mogelijk. Immers, het instemmingsrecht van de ondernemingsraad is een wettelijk recht. De werkgever moet dus eerst overeenstemming met de ondernemingsraad bereiken en daarna overeenstemming met de individuele werknemers. De instemming van de ondernemingsraad is ook nuttig in het proces naar werknemers toe. Immers, een ondernemingsraad heeft vaak al goed naar de wijziging gekeken, eventueel deskundigheid ingeschakeld en een goede toets gedaan voordat een ondernemingsraad tot instemming komt. Als het proces met de ondernemingsraad goed is doorlopen, geeft dit vertrouwen aan de medewerkers en helpt het ook de werkgever in de communicatie met de medewerkers.

Is individuele instemming dan altijd nodig?

Niet altijd. Er zijn ook situaties denkbaar waarbij een collectieve arbeidsovereenkomst of een instemmingsbesluit van de ondernemingsraad is geïncorporeerd in de individuele arbeidsovereenkomst. In dat geval bindt een besluit van cao-partijen of instemming van de ondernemingsraad de individuele medewerkers wel rechtstreeks. Maar ook dan is het raadzaam om zorgvuldig te communiceren over de wijzigingen van een pensioenregeling. Naast de instemming die nodig is, heeft de werkgever ook een zorgplicht naar medewerkers. En dit is ook een kans om deze mooie arbeidsvoorwaarde weer goed voor het voetlicht te brengen!

Terug naar het nieuwsoverzicht