Het nabestaandenpensioen: niet alleen voor later!

Het nabestaandenpensioen is bedoeld om het inkomen van de achterblijvende partner en eventuele kinderen deels op te vangen wanneer een werknemer overlijdt. Het is een belangrijk onderdeel van de pensioenregeling, omdat het op een kwetsbaar moment voor financiële zekerheid kan zorgen. Bij het nabestaandenpensioen is er onderscheid tussen overlijden vóór de pensioendatum en overlijden ná de pensioendatum. Vooral die eerste situatie verdient extra aandacht, omdat dan het wegvallen van inkomen direct merkbaar is voor de nabestaanden. Een Anw-hiaatverzekering kan een goede aanvulling zijn op het nabestaandenpensioen. In dit artikel lichten we dit toe.

Grote gevolgen bij overlijden vóór pensioendatum
Het nabestaandenpensioen bij overlijden ná de pensioendatum is bij veel mensen bekend, omdat het vaak direct samenhangt met het ouderdomspensioen. Minder bekend is het nabestaandenpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum. Juist dan kunnen de financiële gevolgen groot zijn: het inkomen van een partner valt onverwacht weg terwijl vaste lasten zoals een hypotheek of studiekosten gewoon doorlopen. In deze emotionele en onzekere tijd kan het nabestaandenpensioen zekerheid bieden. Toch blijkt in de praktijk dat het niet altijd ruim genoeg is om het weggevallen inkomen volledig te compenseren.

Nabestaandenpensioen verandert door Wtp
Tot de Wet toekomst pensioenen (Wtp) was het nabestaandenpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum afhankelijk van de pensioenopbouw en het aantal dienstjaren van de werknemer. Met de nieuwe pensioenwetgeving is dat veranderd: de hoogte van het nabestaandenpensioen bij overlijden voor de pensioendatum is direct gekoppeld aan een het pensioengevend salaris. Daarmee wordt de regeling eenvoudiger en transparanter. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beoordelen of de hoogte van het nabestaandenpensioen voldoende aansluit bij de financiële situatie van medewerkers en hun nabestaanden.

Nabestaandenpensioen onder de Wtp uitgelegd
Onder de nieuwe pensioenregels wordt het partnerpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum gebaseerd op een percentage van het pensioengevend salaris, maximaal 50% van het jaarsalaris waarover je pensioen opbouwt. Het wezenpensioen is maximaal 20% van dat jaarsalaris. Dit is een duidelijke stap richting een begrijpelijker systeem, omdat de hoogte van de uitkering niet langer afhangt van het aantal dienstjaren.

In de praktijk ligt het partnerpensioen meestal tussen 20% en 35% van het pensioengevend salaris.

Anw-hiaatverzekering
Een Anw-hiaatverzekering is een aanvullende, private verzekering die de werkgever kan aanbieden. Deze verzekering is bedoeld om het financiële gat tussen de nabestaandenpensioen en het partnerinkomen te verkleinen. Het is dus een aanvulling op het nabestaandenpensioen. Juist wanneer het nabestaandenpensioen in een specifieke regeling beperkt is, kan een Anw-hiaatverzekering zorgen voor extra inkomensbescherming voor de partner. Daarmee is het een praktische en waardevolle aanvulling binnen het arbeidsvoorwaardenpakket.

In veel gevallen betaalt de werkgever de premie geheel of gedeeltelijk, maar het is ook mogelijk dat de werknemer zelf een deel van de premie draagt.

Voordelen van een Anw-hiaatverzekering

• Een belangrijk voordeel is dat de premie voor de Anw-hiaatverzekering relatief betaalbaar is. Vaak gaat het om een vast bedrag per jaar of per maand, waardoor de kosten voorspelbaar zijn voor werkgever en werknemer. Dat maakt de regeling overzichtelijk en makkelijk uitlegbaar.
• Een ander voordeel is dat de uitkering niet afhangt van het inkomen van de achterblijvende partner, in tegenstelling tot bij een wettelijke Anw-uitkering, die juist door inkomen beïnvloed kan worden. Daardoor is de Anw-hiaatverzekering een oplossing voor situaties waarin het standaard nabestaandenpensioen onvoldoende zekerheid biedt. Vooral voor huishoudens met lagere inkomens kan het een uitkomst bieden. Zij hebben vaak beperkte ruimte om zelf te sparen of individueel bij te verzekeren. Dat maakt de financiële kwetsbaarheid bij overlijden groter.

Nadelen en aandachtspunten van een Anw-hiaatverzekering

• De verzekering loopt tot de AOW-leeftijd van de nabestaande. Dit betekent dat zodra die leeftijd bereikt is, de uitkering stopt. Het is daarmee geen levenslange uitkering, maar een overbrugging totdat de AOW-uitkering van de partner wordt uitgekeerd.
• Het is van belang om te kijken naar de voorwaarden. Niet iedere partner komt vanzelf in aanmerking voor een Anw-uitkering, en niet elke pensioenregeling biedt dezelfde dekking of dezelfde premieopbouw. De regeling moet dus altijd worden bekeken in samenhang met de rest van het arbeidsvoorwaardenpakket.

Waarom een Anw-hiaatverzekering meer aandacht verdient
Het nieuwe nabestaandenpensioen en de Anw-hiaatverzekering versterken elkaar. Samen bieden zij nabestaanden een stevigere financiële basis bij het wegvallen van het inkomen van de overleden werknemer. Vooral in regelingen met een beperkt nabestaandenpensioen of bij lagere inkomens kan een Anw-hiaatverzekering een belangrijk verschil maken.

De rol van de ondernemingsraad
De ondernemingsraad (OR) kan het onderwerp actief op de agenda zetten in het pensioendossier. Bij pensioenwijzigingen heeft de OR in veel situaties instemmingsrecht (art. 27 WOR), waardoor zij een serieuze gesprekspartner is in het overleg met de werkgever. Dat biedt ruimte om vragen te stellen over dekking, premie, keuzevrijheid en communicatie. Juist wanneer de pensioenregeling wordt aangepast of al is aangepast is het raadzaam hierover in gesprek te gaan. Ook wanneer de werkgever de verplicht is aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds.

De OR kan:

• Vragen hoe het nabestaandenpensioen is ingericht onder de nieuwe regeling.
• Laten doorrekenen wat de uitkering betekent voor verschillende inkomensniveaus.
• Bespreken of een Anw-hiaatverzekering als standaardoptie of collectieve aanvulling wenselijk is, ook wanneer er sprake is van een verplichte aansluiting bij een pensioenfonds
• Nagaan hoe medewerkers hierover worden geïnformeerd.
• Het onderwerp meenemen in de bredere pensioendialoog met werkgever en adviseur.

Door de Anw-hiaatverzekering vroeg te agenderen voorkom je dat het pas aan de orde komt terwijl al keuzes vastliggen. Zo draagt de OR bij aan een pensioenregeling die niet alleen in juridische zin klopt, maar ook echt betekenisvol is voor medewerkers en hun gezin.

Conclusie
Het nabestaandenpensioen is een belangrijke voorziening in een kwetsbare periode. Met de nieuwe pensioenregels wordt het overzichtelijker, maar dat betekent niet dat de dekking voor iedere situatie voldoende is.  Daarom is het voor veel werkgevers verstandig om ook te kijken naar aanvullende oplossingen, zoals een Anw-hiaatverzekering.

Voor ondernemingsraden ligt hier een belangrijke rol. Zij kunnen het onderwerp tijdig op de agenda plaatsen en berekenen wat de regeling in de praktijk betekent. Zo kan samen met de werkgever worden gezorgd voor een passende en toekomstbestendige voorziening.

Rojin Maghadam Yeganeh
rojin.yeganeh@montaepartners.nl